به مناسبت روز جهانی موزه و میراث فرهنگی، پیمایش دیوار تاریخی گرگان به عنوان بلندترین دیوار آجری دنیا آغاز شد. به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان، مدیر کل این اداره کل با اعلام این مطلب گفت: این دیوار به عنوان سومین دیوار بزرگ جهان و طولانی ترین دیوار آجری دنیا به شمار می رود و در بین اساتید اهمیت ویژه داشته و تاکنون مقالات علمی متعددی در سمینارهای مختلف در این راستا ارائه شده است. فریدون فعالی افزود: در این راستا به دلیل ناشناخته بودن این دیوار در بین عموم مردم و جهت معرفی هرچه بیشتر تاریخ این منطقه و اهمیت این دیوار اقدام به برپایی پیمایش دیوار دفاعی گرگان شده است. وی ادامه داد: مرحله اول این پیمایش در هفته موزه و میراث فرهنگی و دیگر مراحل آن با توجه به درو مزارع گندم و دید بیشتر این دیوار در تابستان انجام خواهد شد. فعالی تصریح کرد: این پیمایش با همکاری شهرداری و شورای اسلامی شهر گرگان برگزار شده و علاقمندان بسیاری نیز جهت شرکت در این پیمایش اعلام آمادگی نموده اند. این پیمایش طی مراسمی با حضور مسوولین، اساتید و علاقمندان تاریخ گرگان از اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان، آغاز شد. دیوار بزرگ گرگان در دوره ساسانی و نزدیک به ۱۷۰۰ سال پیش به طول ۲۰۰ کیلومتر با نام های قزل آلان، سد اسکندر، سد انوشیروان، سد پیروز طی ۹۰ سال ساخته شد. دیوار بزرگ گرگان که طولانی ترین اثر معماری ایران باستان است، بعد از دیوار چین به طول شش هزار کیلومتر و سمیز آلمان به طول ۵۴۸ کیلومتر بزرگ ترین دیوار جهان است.  به گفته کارشناسان علت ساخت این دیوار حمله اقوام مهاجری به نام هپتالی ها بود. این قوم مهاجم به دلیل طبیعت زندگی شان که تابع قواعد ایلی بود به دنبال مراتع بهتر، مرزهای شمالی ایران را مورد تهاجم قرار می دادند. به همین علت فیروز پادشاه ساسانی برای جلوگیری از هجوم هپتالی ها به کشور دستور داد تا طولانی ترین دیوار دفاعی کشور در مرز شمال شرقی ایران، شبیه به دیوار چین برای مقابله با ورود این قوم مهاجر ساخته شود. همان قومی که چینی ها نیز برای جلوگیری از هجوم آن ها دیوار چین را ساختند. اما این دیوار که در زمان پادشاهان مختلف ساخته شده است نتوانست ایران را از گزند دشمنانش حفظ کند.

 A hike along the Great Wall of Gorgan

A hike along the Great Wall of Gorgan as the world’s longest brick wall, started in the week of ‘museums and cultural heritage’ in Iran.

“The Great Wall of Gorgan is the longest brick wall and the third longest one in the world. It is a very important historical site in Iran and many researchers have presented many scientific papers on the wall in conferences all over the world. For introducing the wall and its importance to the public, some people such as authorities, university lecturers, and other fans of Gorgan history, went hiking along the wall” said Fereidoun Fa’ali, director general of CHTO in Golestan province. “The plan was a co-peration between CHTO of Golestan province, Municipality of Gorgan, and Gorgan City Council. The first hike was in the week of museums and cultural heritage, and the others will be in summer” He added.

The Great Wall of Gorgan is an ancient defensive wall located in the ancient Hyrcania region (modern Gorgan, and Golestan province) in northern iran. As the longest structure in ancient Iran, the length of the wall is approximately 200 kilometers and was built 1700 years ago by the Sasanian dynasty. Firuz, the Sasanian king, commanded to build this long brick wall which its construction lasted about 90 years. It is thought that the wall was a defense system against the Hephthalites, who lived in Central Asia and attacked the Persian Empire for better rangelands. The Great Wall of Gorgan is also called the Red Snake, Anushirvan Barrier, Firuz Barrier, Qazal Al’an, and barrier of Alexander

مسیر دیوار بزرگ گرگان در بخشی از کوهستان

مسیر دیوار بزرگ گرگان و خندق آن در بخشی از دشت

حفاری بخشی از خندق مسیر دیوار بزرگ گرگان

حفاری بخشی از خندق مسیر دیوار بزرگ گرگان

موقعیت کوره آجرپزی در کنار دیوار بزرگ گرگان

کوره آجرپزی کارگاه کاوش گرگر

کارگاه کاوش قره دیب- قبل از مرمت

کارگاه کاوش قره دیب – بعد از مرمت

کارگاه کاوش قره دیب – بعد از مرمت

عملیات ژئوفیزیک

نمونه ای از نقشه عملیات ژئوفیزیک

تصویر هوایی مسیر دیوار بزرگ گرگان و یکی از قلاع آن

قیزلر قلعه- یکی از قلاع وابسته دیوار بزرگ گرگان

سد باستانی گرکز- انجام عملیات OSL

محل سد باستانی گرکز- در طول مسیر دیوار بزرگ گرگان و در کنار رودخانه گرگانرود

لینک زیر مربوط به وبلاگ عکاسی نگارنده می باشد.

http://armanershadi.wordpress.com/category/%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%d9%8a-%d9%85%d8%ad%d9%88%d8%b7%d9%87-%d9%87%d8%a7%d8%8c-%d8%a8%d9%86%d8%a7%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae%db%8c-%d9%88-%d8%ac%d8%a7%d8%b0%d8%a8%d9%87-%d9%87/

عکس هوایی بخشی از مسیر دیوار بزرگ گرگان

 نام: حميد

نام خانوادگي: عمراني‌ركاوندي

تاريخ تولد: 1347/6/20

محل تولد: استان مازندران، شهرستان بهشهر، روستاي ركاوند

تحصيلات:

ديپلم: رشته علوم انسانی (اقتصاد)، دبيرستان شهيد مطهري ، تهران ، خرداد 1367

ليسانس: باستان‌شناسي، دانشگاه تهران، بهمن 1371

کارشناسی ارشد باستان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

آدرس محل كار: استان گلستان، شهرستان گرگان، خیابان سرخواجه، سرخواجه 7، کوچه دوم هفت دستگاه، کوی مفیدیان، پلاک 8، پایگاه میراث فرهنگی دیوار بزرگ گرگان، کد پستی: 94165-49186

سمت: باستان شناس، سرپرست پایگاه دیوار بزرگ گرگان

تجربه‌هاي میدانی:

1-عضو هيات « بررسي و حفاري دشت قزوين ( تپه زاغه ) » ، به سرپرستي آقايان رضا مستوفي فرد و شادروان صالحي ، بهار 1369 ( دانشگاه تهران ) 2-عضو هيات « گمانه‌زني به منظور تعيين عرصه و پیشنهاد حريم تپه طالقاني شهرستان قائم شهر » به سرپرستي آقاي يزدان نوراني ، بهار 1376( سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 3-نماينده سازمان و معاون هيات « گمانه‌زني به منظور تعيين عرصه و پیشنهاد حريم تپه كلار ، كلاردشت » به سرپرستي آقاي حسن كريميان ، تابستان 1376( سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 4-عضو هيات « ساماندهي حفاظت شهر جرجان » به سرپرستي آقاي يزدان نوراني، زمستان 1376 (سازمان ميراث فرهنگي كشور) 5-معاون هيات « آواربرداری و ساماندهي و حفاظت كاروانسراي قزلق » به سرپرستي آقاي محمدمهدی برهاني، تابستان 1378(سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 6-عضو هيات « بررسی باستان شناسي محدوده سد گلستان (1) » ، به سرپرستي آقاي جبرئيل نوكنده، تیر ماه 1387 ( سازمان ميراث فرهنگي كشور) 7-معاون هيات در فصل اول بررسي باستان شناسي غارهاي استان گلستان ، به سرپرستي آقاي جبرئيل نوكنده ، مهر ماه 1378( سازمان ميراث فرهنگي كشور) 8-معاون هيات «فصل اول گمانه زني ديوار تاريخي گرگان » ، به سر پرستي آقاي جبرئيل نوكنده، آذر ماه 1378 ( سازمان ميراث فرهنگي كشور) 9-معاون هيات« بررسي باستان شناسی سد صوفي شيخ (گلستان 2) » به سرپرستي آقای جبرئيل نوكنده، زمستان 1378 و بهار 1379 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 10-معاون هيات « ساماندهي و حفاظت محوطه باستاني دشت قلعه مينودشت » به سرپرستي آقای جبرئيل نوكنده ، تيرماه 1379 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 11-عضو هيأت « كاوش هاي باستان شناسي سد گلستان (آق تپه ، دانق آتار )» به سرپرستي دكتر صادق ملك شهميرزادي ، مهر و آبان 1379 ( سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 12- معاون هيات «بررسي باستان شناسي ديوار گرگان » به سرپرستي آقای جبرئيل نوكنده، بهمن 1379 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 13- سرپرست هیأت « ساماندهي وحفاظت شهر جرجان» اسفند 1379 ( سازمان ميراث فرهنگي كشور) 14- معاون هيات باستان شناسي « گمانه زني به منظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم تپه خاكي بندر گز » به سرپرستي آقای جبرئيل نوكنده، آبان1380 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 15- معاون هيات باستان شناسي « بررسی و گمانه زني شهر و ديوار تميشه كردكوي » به سرپرستي آقای جبرئيل نوكنده، آذر 1380 (سازمان ميراث فرهنگي كشور) 16- سرپرست هئيت « بررسي باستان شناسي دیوار بزرگ گرگان (گنبد كاووس تا امين آباد) » زمستان1380 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 17- عضو هئيت « اولين فصل گمانه زني گوهر تپه شهرستان بهشهر » به سرپرستي آقای علي ماهفروزي، تابستان 1381 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 18- سرپرست هيات « بررسي باستان شناسي پارك ملی گلستان » مهر 1381 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 19- معاون هيات «دومین فصل كاوش ديوار تاريخي گرگان » به سرپرستي آقای جبرئيل نوكنده ، آبان و آذر 1381 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 20- معاون هيات« فصل اول گمانه زنی و کاوش شهر تاریخی جرجان» به سرپرستي آقای محمد مرتضائی ،زمستان 1381 (سازمان ميراث فرهنگي كشور) 21- عضو هئيت « دومين فصل كاوش گوهر تپه شهرستان بهشهر » به سرپرستي آقای علي ماهفروزي، تابستان 1382 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 22- معاون هيات « گمانه زني و ساماندهی کاروانسرای رباط سفيد » به سرپرستي آقاي جبرئيل نوكتده ، شهریور1382 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 23- معاون هيات« سومين فصل كاوش ديوار تاريخي گرگان» به سرپرستي آقای جبرئيل نوكنده، پاييز 1382 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 24- معاون هيات« دومين فصل كاوش شهر تاریخی جرجان» به سرپرستي آقای محمد مرتضايي ، زمستان 1382 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 25- سرپرست هيئت « گمانه زني به منظور تعيين عرصه و پیشنهاد حريم تپه شهرك بسيجيان آزادشهر » بهار1383(سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 26ـ عضو هيات « گمانه زني تپه كلار ، كلار دشت » به سرپرستي آقای عبد المطلب شريفي، بهار 1383 (سازمان ميراث فرهنگي كشور ) 27 – معاون هيات « سومين فصل كاوش باستان شناسی گوهر تپه شهرستان بهشهر» به سرپرستي آقای علي ماهفروزي، تابستان 1383 (‌سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ) 28 – معاون هيات« چهارمین فصل كاوش باستان شناسي ديوار بزرگ گرگان» به سرپرستي آقای جبرئيل نوكنده ، پائيز 1383(‌سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري) 29- معاون هيات« سومين فصل كاوش باستان شناسي شهر تاريخي جرجان» به سرپرستي آقای محمّد مرتضايي، زمستان 1383 (‌سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري) 30- معاون هيات« پنجمین فصل بررسی و کاوش دیوار بزرگ گرگان و تمیشه» و اولین پروژه مشترک ایران- بریتانیا، به سرپرستي آقایان جبرئيل نوكنده و ابرهارد سوئر ، تابستان و پائيز 1384، (‌سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ) 31- سرپرست هیأت« ششمین فصل بررسی و کاوش دیوار بزرگ گرگان» و دومین پروژه مشترک ایران- بریتانیا، تابستان 1385 (سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی، گردشگری) 32 – سرپرست هيات« هفتمین فصل بررسی و کاوش دیوار بزرگ گرگان و تمیشه» و سومین پروژه مشترک ایران- بریتانیا، تابستان 1386 (سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری)

* يادآوري : گزارشات پژوهشهاي ميداني كه حميد عمراني ركاوندي سرپرست و مجري بوده در مركز اسناد و مدارك فرهنگي استان گلستان و پژوهشكده باستان شناسي موجود است.

انتشارات:

1- نوكنده ، جبرئیل و همكاران، راهنماي آثار تاريخي گلستان ،1379، تهران ، سازمان ميراث فرهنگي كشور. 2- عمرانی رکاوندی،حمید، قزلق كاروانسراي كوهستاني گرگان ،1382، تاريخ گرگان از دوران باستان تا عصرحاضر (مجموعه مقالات) ، بكوشش زينب احيائي، انجمن زنان پژوهشگرتاريخ و نشرزيتون، تهران ، چاپ اول، صص33-42 3- نوکنده،جبرئیل و همکاران، گزارش مقدماتی کشف مجموعه بازگیر دشت گرگان،1384 ،گزارش های باستان شناسی (4)، پژوهشکده باستان شناسی 4- عمرانی رکاوندی، حمید، بررسی باستان شناسی پارک ملی گلستان،1384 ، چکیده مقالات همایش بین المللی باستان شناسی ایران حوزه شمال و شمال شرق، پژوهشکده باستان شناسی 5- عمرانی رکاوندی، حمید و عباسی، قربانعلی، معرفی مجموعه سکه های مرزین، 1384، خلاصه مقالات کنگره طرح احیای ربع رشیدی و فرهنگ و تمدن ایران عصر ایلخانی، به اهتمام دکتر علیرضا خزائلی، انتشارات ستوده، ص 243 و 244. 6- امین پور، بابک و عمرانی رکاوندی، حمید، بررسی باستان ژئوفیزیکی به روش مغناطیس سنجی در محوطه باستانی دشت حلقه، 1386، گزارش های باستان شناسی (7) جلد اول، پژوهشکده باستان شناسی، ص 79 تا ص 84. 7- عمرانی رکاوندی، حمید، دیوار بزرگ گرگان (مرز شکوهمند امپراتوری ساسانی)، 1386، گزارش های باستان شناسی (7) جلد دوم، پژوهشکده باستان شناسی، ص 87 تا ص 100.